Zaburzenia osobowości
Przewodnik po zaburzeniach osobowości wg ICD-11 i DSM-5 — od borderline i narcystycznego, przez unikowe i zależne, po antyspołeczne. Diagnostyka, możliwości terapeutyczne i perspektywa osób z zaburzeniem.
Zaburzenia osobowości dotyczą głęboko zakorzenionych wzorców przeżywania i zachowania, które znacząco odbiegają od oczekiwań kulturowych i prowadzą do cierpienia — zarówno osoby dotkniętej zaburzeniem, jak i jej otoczenia. Szacuje się, że dotyczą 10–13% populacji ogólnej, choć wiele osób nigdy nie otrzymuje diagnozy.
Co znajdziesz w tej kategorii
Piszemy o poszczególnych zaburzeniach osobowości — borderline (BPD), narcystycznym, unikowym, zależnym, antyspołecznym i innych. Opisujemy kryteria diagnostyczne, przyczyny (w tym rolę traumy wczesnodziecięcej), współwystępowanie z innymi zaburzeniami oraz metody terapii — ze szczególnym uwzględnieniem terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) i terapii schematów.
Nowe podejście ICD-11
Klasyfikacja ICD-11 wprowadziła rewolucyjną zmianę w diagnostyce zaburzeń osobowości — zamiast sztywnych typów (borderline, narcystyczne, unikowe) proponuje wymiarowy model oparty na nasileniu dysfunkcji i cechach dominujących. To podejście lepiej oddaje złożoność kliniczną i zmniejsza stygmatyzację, choć w praktyce klinicznej i codziennym języku tradycyjne nazwy pozostają szeroko stosowane.
Czy zaburzenia osobowości są uleczalne?
Wbrew dawnemu pesymizmowi, współczesne badania pokazują, że zaburzenia osobowości — szczególnie borderline — dobrze reagują na specjalistyczną psychoterapię. Badania podłużne wskazują, że po 10 latach od rozpoczęcia terapii DBT aż 85% pacjentów z BPD nie spełnia już kryteriów diagnostycznych. Terapia jest długoterminowa i wymagająca, ale rokowania są znacząco lepsze niż zakładano jeszcze kilkanaście lat temu.
Szukasz konkretnego tematu?
Jeśli nie znalazłeś/aś odpowiedzi na swoje pytanie, napisz do nas — chętnie przygotujemy artykuł na interesujący Cię temat.