TAG

Atak paniki

Atak paniki to nagły, intensywny epizod lęku, któremu towarzyszą objawy somatyczne — przyspieszony puls, duszność, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej i poczucie utraty kontroli. Epizod trwa zwykle 10–20 minut, ale subiektywnie może wydawać się znacznie dłuższy.

1
Artykuł
3 min
Łączny czas czytania
2
Cytowane źródła
Kategorie powiązane

Według DSM-5-TR ataki paniki nie są samodzielnym zaburzeniem — mogą występować w przebiegu zaburzenia lękowego z napadami paniki (panic disorder), ale również w depresji, PTSD, fobiach społecznych czy zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych. Szacuje się, że nawet 11% populacji doświadcza przynajmniej jednego ataku paniki w ciągu życia.

Czym atak paniki różni się od lęku?

Lęk narasta stopniowo i wiąże się z konkretnym zagrożeniem (realnym lub wyobrażonym). Atak paniki pojawia się nagle, często bez uchwytnego wyzwalacza, osiąga szczyt w ciągu kilku minut i ustępuje samoistnie. Kluczowa różnica dotyczy również interpretacji — osoby doświadczające ataków paniki często obawiają się zawału serca, uduszenia lub „zwariowania", co dodatkowo nasila objawy.


Przewodnik po temacie

Neurobiologia ataku paniki

Współczesne badania wskazują na nadmierną aktywację ciała migdałowatego (amygdala) i zaburzenie osi HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza) jako centralny mechanizm ataków paniki. Podwyższony poziom noradrenaliny i obniżona aktywność GABA-ergiczna prowadzą do nagłej reakcji „walcz lub uciekaj" — nawet przy braku realnego zagrożenia.

Skuteczne metody leczenia

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uznawana za złoty standard w leczeniu zaburzenia panicznego — metaanalizy wskazują na skuteczność sięgającą 70–80% po 12–16 sesjach. Kluczowym elementem jest ekspozycja interoceptywna, czyli celowe wywoływanie objawów somatycznych (np. hiperwentylacja, kręcenie się na krześle) w kontrolowanych warunkach, co stopniowo redukuje katastroficzne interpretacje.

W farmakoterapii stosuje się SSRI (escitalopram, sertralina) jako leczenie pierwszego rzutu oraz benzodiazepiny (alprazolam, klonazepam) doraźnie — z zastrzeżeniem, że te ostatnie niosą ryzyko uzależnienia i nie powinny być stosowane długoterminowo.

Szukasz konkretnego tematu?

Jeśli nie znalazłeś/aś odpowiedzi na swoje pytanie, napisz do nas — chętnie przygotujemy artykuł na interesujący Cię temat.

Przewijanie do góry